Sherwin Gatchalian, idineklarang acting Senate President; Chiz Escudero, sumama sa grupo ni Tito Sotto

Nagsagawa ng sesyon ang grupo ni Senador Tito Sotto sa Senado nitong Miyerkoles at inihalal si Senador Sherwin Gatchalian bilang acting Senate President at Senate President Pro-Tempore. Ang grupo ni Sotto ang bagong mayorya na may 12 miyembro matapos sumama sa kanila si Senador Francis “Chiz” Escudero, at makabuo ng "quorum."

Dahil sa paglipat ni Escudero sa grupo ni Sotto, magiging 10 na lang ang mga senador na nasa panig ni Senate President Alan Peter Cayetano.

Matapos ihalal si Gatchalian bilang acting Senate President at Pro-tempore, isa-isa ring inihalal ang mga bagong lider ng bawat komite.

Matapos ang botohan ng mga bagong lider ng komite, tinapos na ang sesyon “sine die,” at muling magbubukas sa July 27, 2026, kasabay ng State of the Nation Address ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr.

Sa pulong balitaan matapos ang sesyon, ipinaliwanag ni Sen. Erwin Tulfo, na si Cayetano pa rin ang Senate President dahil kulang sila ng isang boto para makabuo ng 13 na boto upang tuluyang mapatalsik ang huli sa posisyon nito.

Gayunman, hindi umano kailangan ang 13 boto upang maghalal ng iba pang opisyal sa Senado gaya ng pagtatalaga kay Gatchalian bilang acting acting SP Pro-tempore.

Pagpapatawag ng Sesyon

Sinabi ni Gatchalian na “napilitan” silang magpatawag ng sesyon sa Senado, at binigyang-diin na hindi pagdalo ni Senate President Alan Peter Cayetano sa dalawang nagdaang sesyon.

"The chair would like to state for the record that we are compelled to call the session to order today. After the Senate adjourned on May 26, 2026, session was scheduled to resume on Monday, June 1, 2026 and on Tuesday, June 2, 2026 but the former Senate President failed to appear in both instances," ayon kay Gatchalian.

Binanggit niya ang Article 6, Section 16(5) ng Saligang Batas, na nagsasaad na hindi maaaring mag-adjourn ang alinmang kapulungan ng Kongreso nang higit sa tatlong araw nang walang pahintulot ng kabilang kapulungan [ng Kamara de Representantes].

"The Senate has been adjourned and unable to resume session for the past two days, placing us on the brink of constitutional violation had we not convened today," aniya.

"Thus, in the absence of a duly consulted postponement and the continued absence of the former Senate President, formers Senate President Pro Tempore and members of the majority, we are compelled to call the session to order," dagdag ni Gatchalian.

12 ang quorum

Ayon kay Gatchalian, nakabatay sa mayorya ng 22 senador ang quorum na binubuo ng 12 senador sa halip na karaniwang 13 para sa 24 na senador.

Binanggit niya ang isang desisyon ng Korte Suprema na nagsasabing ang ganap na mayorya na 12 sa 23 miyembro ay maaaring ituring na konstitusyonal na mayorya para sa layunin ng quorum.

"And with precedent, specifically the May 5, 2015 session where the quorum was based on 17 available senators with seven others beyond the Senate’s coercive jurisdiction," paliwanag ni Gatchalian. -- FRJ, GMA News