Limang basehan— kabilang ang betrayal of public trust— ang ginamit na dahilan ng dalawang grupo na naghain sa Kamara de Representantes ng impeachment complaint laban kay Chief Justice Maria Lourdes Sereno para mapatalsik siya sa puwesto.

Ang reklamo laban kay Sereno ay inihain sa Kamara nitong Miyerkules ng Volunteers Against Crime and Corruption (VACC) at Vanguard of the Philippine Constitution Inc (VPCI). Gayunman, wala pang nag-eendorsong mambabatas sa naturang reklamo.

"We are going to file an impeachment case against the chief justice of the Supreme Court Maria Lourdes Sereno on five grounds, dahil sa betrayal of public trust and culpable violation of the Supreme Court," ayon kay VACC founding chairman Dante Jimenez sa isang ambush interview bago niya ihain ang reklamo.

Kasama ni Jimenez na nagsampa ng reklamo si Atty. Eligio Mallari, presidente ng VPCI.

Sa 16 na pahinang reklamo, inihayag ng mga grupo na nilabag umano ni Sereno ang Konstitusyon nang mag-isyu siya ng administrative order na naglilikha ng bagong Judiciary Decentralized Office (JDO) at muling pagbubukas ng Regional Court Administration Office (RCAO) sa Central Visayas nang walang pahintulot ng SC en banc o lahat ng mga mahistrado.

"Article VIII, Section 6 of the 1987 Constitution vests administrative supervision over all courts and the personnel thereof in the Supreme Court, and not in the Office of the Chief Justice," saad ng reklamo.

"Neither can the Chief Justice deprive the Court of its constitutional duty to exercise administrative supervision over all courts and their personnel and the Office of the Court Administrator (OCA) of its statutory duty under Presidential Decree 828 to assist the Supreme Court in the exercise of said power of administrative supervision," pagpapatuloy pa nito.

Hindi rin umano sinunod ni Sereno ang Konstitusyon at nilabag ang probisyon na hindi na dapat humawak ng iba pang posisyon ang mga naitalagang opisyal ng gobyerno maliban kung pinapahintulutan ng batas.

Ito ay kaugnay sa ginawa umanong pagtalaga ng punong mahistrado kay Atty. Solomon Lumba bilang staff head niya, na tenured faculty member umano ng UP College of Law.

Sinabi rin ng mga nagrereklamo na nilabag din umano ni Sereno ang Konstitusyon sa pagtalaga niya kay Atty. Brenda Jay Mendoza bilang hepe ng Philippine Mediation Center Office, sa pamamagitan ng simpleng memorandum nang walang konsultasyon sa en banc.

"Chief Justice Sereno is not the Supreme Court and, in arrogating unto herself the power to appoint the officials and personnel of the Judiciary, in the case of Atty. Mendoza, she culpably violated the Constitution," ayon sa reklamo.

Nagbigay din daw si Sereno sa mga miyembro ng kanyang staff ng mga travel allowances para sa kanilang mga foreign travel na galing sa Supreme Court funds nang wala ding permiso ng en banc.

Binanggit din ng grupo ang memorandum ni Justice Teresita Leonardo de Castro, na pumupuna ng mga "frequent foreign travels" ni Atty. Maria Lourdes Oliveros, staff ni Sereno, "purportedly with funding support for 'airfare, accommodation and other related travel expenses' from the host or organizers of the travel as approved by the Chief Justice and two Division chairpersons."

"The Court has not delegated its power to approve authority to travel abroad on 'official business' of court officials and personnel which entitles them to their salaries, per diems and allowances as distinguished from 'official time,' which entitles those concerned only to their salaries for the duration of the authorized travel abroad," saad sa reklamo.

"Again, respondent has arrogated unto herself the power of the Court en banc to approve such authority to travel abroad. This is another culpable violation of the Constitution," dagdag pa nito.

Sinaad din ng grupo na binigo ni Sereno ang tiwala ng publiko nang upuan daw ang aplikasyon sa Supreme Court deputy clerk of court at chief attorney na tatlong taon at walong buwan nang bakante, at dalawa pang posisyon para sa assistant court administrator na apat na taon at anim na buwan nang bakante.

Ayon kay SC spokesman Theodore Te, babasahin ni Sereno ang reklamo laban sa kaniya at ipapaalam niya sa media kung maglalabas sila ng pahayag tungkol sa usapin.

Sa ngayon, walang pang kongresista ang nag-eendorso sa inihaing reklamo ng VACC at VPCI laban kay Sereno para umusad.

Nakasaad sa Rule II, Section 2(b) ng Rules of Procedure in Impeachment Proceedings na, "[i]mpeachment shall be initiated by the filing and subsequent referral to the Committee on Justice of a verified complaint filed by any citizen upon a resolution of endorsement by any [House] Member thereof."

Hindi naman natinag si Jimenez sa kawalan pa ng endorser ng kanilang reklamo.

"Is this not enough for us to take courage against the Chief Justice? Kami po sa VACC, matagal naming sinisigaw sa inyo, rotten, mabagal at corrupt ang ating judicial system. Now what do you want us to do?"

"Whether they don't endorse it or not, I don't care. But look at the merits, pwede po ba?" dagdag pa ni Jimenez.

Pahayag naman ni Mallari, kumbinsido siya na "sufficient in form and substance" na ang kanilang reklamo at sinunod nila ang Konstitusyon.

"So we expect an endorsement of a minimum of one-third of the members of the House so that the impeachment proceedings will course through," ani Mallari.

Ito ang kauna-unahang impeachment complaint na isinampa laban kay Sereno.

Matatandaang natanggal sa puwesto ang namayapang dating Chief Justice Renato Corona nang ma-impeach dahil sa hindi paglalahad ng kanyang mga ari-arian sa Statement of Assets, Liabilities and Net Worth.-- Jamil Santos/Erwin Colcol/FRJ, GMA News